วิธีเก็บรักษาโปรไบโอติก

1. ความร้อน ศัตรูตัวร้ายที่สุดของโปรไบโอติก

ความร้อนเป็นปัจจัยที่ทำลายโปรไบโอติกได้รวดเร็วที่สุด ไม่ว่าจะเป็น โปรไบโอติกในแคปซูล, ผง, หรือน้ำ ความร้อนสูงสามารถฆ่าแบคทีเรียมีชีวิตได้ในเวลาไม่กี่นาที

หลักการเก็บรักษาที่ถูกต้องคือ

• อย่าเก็บในรถยนต์ แม้เพียง 10 นาทีในรถที่จอดตากแดดก็อาจทำให้โปรไบโอติกตายหมด
  
• ไม่วางใกล้เครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น ตู้เย็น, ไมโครเวฟ หรือเตาอบ เพราะแผ่ความร้อนตลอดเวลา
  
• ควรเก็บในที่แห้งและเย็น อุณหภูมิที่เหมาะสมอยู่ที่ ไม่เกิน 25°C สำหรับสูตรที่ไม่ต้องแช่เย็น

2. ความชื้น สิ่งที่มองไม่เห็น แต่ทำลายได้เงียบๆ

ความชื้นเป็นปัจจัยที่คนมักมองข้ามที่สุดในการเก็บ โปรไบโอติก โดยเฉพาะในสูตรเม็ดหรือผง ถ้าเปิดขวดแล้วปิดฝาไม่สนิท ความชื้นจากอากาศจะทำให้แบคทีเรียเริ่มเสื่อมคุณภาพโดยไม่ทันรู้ตัว

คำแนะนำสำคัญ

• ปิดฝาให้แน่นทุกครั้งหลังใช้ แม้เปิดแค่แป๊บเดียวก็มีผล
  
• หลีกเลี่ยงการเก็บในห้องน้ำ ห้องครัว หรือพื้นที่ชื้น
  
• ไม่ควรเทเม็ดออกมาหลายเม็ดแล้วปิดฝาทีหลัง ให้เทเฉพาะที่ต้องใช้เท่านั้น

3. แสงแดดและรังสี UV ตัวเร่งการเสื่อมสภาพ

แสงแดดโดยตรง โดยเฉพาะรังสี UV สามารถทำลายโปรไบโอติกได้แบบไม่รู้ตัว แม้ขวดจะเป็นแบบทึบแสงก็ตาม หากวางไว้ในที่สว่างจัดหรือโดนแดดบ่อยๆ ความร้อนสะสมอาจเป็นอันตราย

ข้อควรปฏิบัติ

• เก็บในลิ้นชัก ตู้ หรือกล่องปิดทึบ
  
• อย่าทิ้งไว้บนโต๊ะหรือชั้นวางที่โดนแดดโดยตรง

4. ต้องแช่เย็นเสมอไหม? แล้วถ้าไม่แช่จะเสียหรือเปล่า?

หลายคนสงสัยว่า โปรไบโอติกต้องแช่เย็นหรือไม่ คำตอบขึ้นอยู่กับ “สูตรที่ใช้”

• โปรไบโอติกแบบแช่เย็น (Cold Chain Probiotic) เช่น สายพันธุ์ Lactobacillus ที่ไวต่ออุณหภูมิ ต้องเก็บไว้ในตู้เย็น (2–8°C)
  
• โปรไบโอติกแบบเสถียรที่อุณหภูมิห้อง เช่น บิฟิน่า อีเอ็กซ์ (Bifina EX) ที่มีเทคโนโลยี Seamless Capsule แคปซูลคู่ชนิดพิเศษ ช่วยปกป้องแบคทีเรียจนถึงลำไส้ ทำให้ ไม่ต้องแช่เย็น ก็ยังคงประสิทธิภาพได้

อย่างไรก็ตาม หากอุณหภูมิในบ้านสูงกว่า 30°C อย่างต่อเนื่อง การเก็บในตู้เย็นก็ยังเป็นทางเลือกที่ดีกว่า แม้จะไม่จำเป็นก็ตาม

5. วันหมดอายุมีผลไหมถ้าเก็บดี?

คำตอบคือ มีผลเสมอ ถึงแม้จะเก็บรักษาดีมากแค่ไหน เมื่อเลยวันหมดอายุ โอกาสที่แบคทีเรียจะตายหรือมีปริมาณลดลงก็เพิ่มขึ้น จึงไม่ควรเสี่ยงทานหลังหมดอายุ แม้จะดูเหมือนยังปกติอยู่ก็ตาม

6. วิธีพกพาโปรไบโอติกเวลาเดินทางหรือไปต่างประเทศ

• ใช้กล่องเก็บที่กันแสงและปิดสนิท
• หากไปต่างประเทศ แนะนำให้เก็บไว้ในกระเป๋าถือขึ้นเครื่อง เพื่อเลี่ยงอุณหภูมิสูงจากใต้ท้องเครื่อง
  
• เลือกสูตรที่ไม่ต้องแช่เย็น เช่น บิฟิน่า อีเอ็กซ์ จะสะดวกและปลอดภัยกว่ามาก

7. จะรู้ได้ยังไงว่าโปรไบโอติกยังใช้ได้ผล?

สิ่งที่หลายคนไม่รู้คือ ไม่สามารถตัดสินได้จากตาเปล่า ว่าแบคทีเรียยังมีชีวิตอยู่หรือไม่ การทานแล้วไม่เห็นผลอาจเป็นเพราะเก็บไม่ดีหรือแบคทีเรียตายไปหมดแล้ว

แนวทางคือ

• สังเกตอาการตัวเองหลังทาน เช่น ระบบขับถ่ายดีขึ้น ภูมิคุ้มกันดีขึ้น
  
• ใช้แบรนด์ที่มี ข้อมูลการผลิตและเทคโนโลยีชัดเจน เช่น มีข้อมูลจำนวนจุลินทรีย์ (CFU), เทคโนโลยีป้องกันกรดในกระเพาะ, การวิจัยทางคลินิก

เลือกสูตรที่ระบุชัดว่า “ไม่ต้องแช่เย็น” หากคุณไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้